Szesnastolatek przyłapany z alkoholem nie dostaje automatycznie mandatu. Nie znaczy jednak, że sprawa kończy się na rozmowie z rodzicami. Polskie przepisy przewidują interwencję policji, postępowanie przed sądem rodzinnym oraz środki wychowawcze. Sprawdź, od czego zależą konsekwencje.
Czy 16-latek dostanie mandat za picie alkoholu?
Za samo wypicie piwa szesnastolatek nie otrzymuje automatycznie grzywny. Zgodnie z art. 8 Kodeksu wykroczeń na jego zasadach odpowiada osoba po ukończeniu 17 lat. Nawet spożywanie alkoholu w miejscu objętym zakazem nie daje podstaw do ukarania szesnastolatka zwykłym mandatem za wykroczenie.
Art. 4 ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich wymienia używanie alkoholu jako możliwy przejaw demoralizacji. Jest nim zachowanie świadczące o naruszaniu przyjętych zasad i potrzebie oddziaływania wychowawczego. Pojedynczy incydent nie przesądza automatycznie o rozstrzygnięciu sądu.
Co zrobi policja z pijanym 16-latkiem?
Funkcjonariusze ustalają okoliczności zdarzenia i sprawdzają stan nastolatka. Mogą powiadomić rodziców, przekazać im dziecko oraz skierować materiały do sądu rodzinnego. Przy zagrożeniu zdrowia pierwszeństwo ma pomoc medyczna.
Jeżeli nastolatek traci przytomność, ma zaburzenia oddychania albo podejrzewasz zatrucie, dzwoń pod 112. Nie zostawiaj go samego ani nie próbuj wywoływać wymiotów.
Osobnym tematem pozostaje domowa reakcja, opisana w artykule pt.: „jak zdyscyplinować nastolatka za picie alkoholu”.
Jakie konsekwencje może orzec sąd rodzinny?
Sąd bada częstotliwość picia, okoliczności zdarzenia, sytuację rodzinną oraz wcześniejsze zachowania. Wybiera rozwiązanie odpowiednie do potrzeb konkretnego nastolatka.
Zgodnie z art. 7 ustawy możliwe są:
- upomnienie i zobowiązanie do zaprzestania picia;
- udział w zajęciach wychowawczych lub terapii uzależnień;
- nadzór rodziców albo kuratora sądowego;
- skierowanie do ośrodka kuratorskiego lub, w poważniejszych sprawach, młodzieżowego ośrodka wychowawczego.
„Jednorazowego kontaktu z alkoholem nie należy utożsamiać z uzależnieniem. Trzeba ustalić, ile nastolatek wypił, skąd miał alkohol i czy podobne sytuacje już występowały. Dopiero taki obraz pomaga dobrać odpowiednią reakcję wychowawczą” – Joanna Szmurło, Dyrektor Ośrodka Revenu.
Czy rodzice i sprzedawca ponoszą odpowiedzialność?
Sąd może zobowiązać rodziców do współpracy ze szkołą lub specjalistą i poprawy warunków wychowawczych. Samo przyłapanie dziecka na piciu nie powoduje jednak automatycznej kary finansowej dla opiekunów.
Art. 15 ustawy o wychowaniu w trzeźwości zakazuje sprzedaży oraz podawania alkoholu osobom poniżej 18 lat. Sprzedawcy grozi grzywna, a punktowi sprzedaży cofnięcie zezwolenia. Art. 208 Kodeksu karnego przewiduje odpowiedzialność za rozpijanie małoletniego, zależną od konkretnych okoliczności.
Czy szkoła może wyciągnąć konsekwencje?
Jeżeli incydent wydarzył się podczas zajęć lub szkolnego wyjazdu, dyrektor może zastosować przewidziane prawem środki wychowawcze i sankcje określone w statucie szkoły. Ustawa dopuszcza między innymi pouczenie lub ostrzeżenie, przy wymaganej zgodzie nastolatka i jego opiekunów. Szkolna reakcja nie wyklucza sprawy rodzinnej.
Kiedy leczenie uzależnień dzieci i młodzieży jest potrzebne?
W badaniu ESPAD 2024 alkohol w ciągu poprzednich 30 dni deklarowało 39,1% polskich uczniów w wieku 15–16 lat. Rozpowszechnienie picia nie zmniejsza ryzyka. Powtarzające się upijanie, ukrywanie alkoholu lub trudności z rezygnacją z picia wymagają konsultacji.
Co zrobić po pierwszym incydencie?
Po pierwszym incydencie ustal, ile alkoholu wypił nastolatek, kto go dostarczył i czy wrócił bezpiecznie do domu. Ustal jasne zasady kolejnych wyjść, bez zawstydzania dziecka.
„Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo nastolatka, później rozmawiaj o konsekwencjach. Spokojne pytania pomagają ustalić, czy zdarzenie było jednorazowe, czy picie zaczęło wpływać na szkołę i relacje rodzinne. W razie powtarzających się incydentów warto skonsultować się ze specjalistą terapii uzależnień” – Agnieszka Puszko, Kierownik Ośrodka Revenu.
Jeżeli alkohol powraca mimo rozmów, pomocne może być leczenie uzależnienia od alkoholu. Revenu udziela wsparcia osobom w wieku 16–26 lat i ich bliskim. Zadzwoń: +48 884 709 645 lub napisz: revenu@revenu.pl.
