Wszystko zaczyna się od pytania: czy nadal kontrolujesz swoje zachowanie? Jeśli alkohol, narkotyki albo granie coraz częściej wygrywają ze szkołą, snem i relacjami, warto porozmawiać ze specjalistą. Terapia uzależnień dla młodzieży pomaga rozpoznać problem, ustalić jego przyczyny i rozpocząć świadomą zmianę.
Kiedy terapia uzależnień dla młodzieży jest potrzebna?
Nie każde sięgnięcie po substancję świadczy o uzależnieniu. Alarmującym sygnałem jest utrata kontroli: wracasz do używania mimo wcześniejszych postanowień i wyraźnych szkód. Pogarszają się relacje, pojawiają się nieobecności, zaniedbane obowiązki lub silny przymus powtórzenia zachowania.
Rozmawiając o uzależnieniach wśród młodzieży, warto oddzielać ryzykowne używanie od rozpoznania choroby. Według polskiego badania ESPAD 2024 17% uczniów w wieku 15–16 lat próbowało marihuany lub haszyszu, a 8% używało ich w poprzednich 30 dniach. Same liczby nie potwierdzają uzależnienia, lecz uzasadniają uważność.
Jakie sygnały wymagają konsultacji?
Zwróć uwagę szczególnie na powtarzalność zachowania i jego konsekwencje:
- nieudane próby ograniczenia picia, brania substancji lub grania;
- zaniedbywanie snu, nauki i bliskich mimo zauważalnych strat;
- rozdrażnienie, silna potrzeba powrotu do zachowania oraz ukrywanie jego skali.
Nie stawiaj sobie diagnozy na podstawie pojedynczego objawu. Specjalista ocenia cały obraz sytuacji. Ważne są również okoliczności, w których pojawia się przymus, oraz Twoje reakcje na próby zmiany. Nie musisz rozstrzygać tego samodzielnie.
Jak rozpoczyna się leczenie uzależnień u młodzieży?
Pierwszy krok stanowi konsultacja, nie deklaracja natychmiastowej poprawy. Podczas rozmowy terapeuta pyta o częstotliwość zachowania, jego skutki, samopoczucie i wcześniejsze próby zmiany. Sprawdza również, czy potrzebna jest konsultacja lekarska. Celem jest wspólne ustalenie, jakiej pomocy potrzebujesz. Przy podejrzeniu zatrucia, zaburzeniach oddychania lub utracie przytomności wezwij pomoc pod numerem 112. Najpierw trzeba zadbać o bezpieczeństwo, później planować terapię.
Rozmowa bez oceniania
„Nie musisz przychodzić z gotową odpowiedzią na każde pytanie. Ważne, żebyś mógł opowiedzieć o swoim doświadczeniu bez strachu przed oceną. Pierwsze spotkanie służy poznaniu trudności i ustaleniu bezpiecznego kierunku pracy” – Joanna Szmurło, Dyrektor Ośrodka Revenu.
Indywidualny plan zmiany
Leczenie uzależnień u młodzieży może obejmować spotkania indywidualne, zajęcia grupowe i pracę z rodziną. W przypadku używania substancji warto poznać możliwości, jakie daje leczenie uzależnienia od narkotyków u młodzieży i nastolatków. Zakres oddziaływań zależy od nasilenia problemu, wieku i stanu zdrowia. Ważne są też Twoje cele: powrót do nauki, odbudowanie zaufania albo spokojniejszy sen. Konkretny plan zawiera zadania pozwalające regularnie sprawdzać postępy.
Co zmienia terapia uzależnień dla nastolatków?
Podczas spotkań uczysz się zauważać sytuacje wyzwalające przymus, rozpoznawać emocje oraz wybierać inną reakcję. Wytyczne kliniczne z 2025 roku wskazują na przydatność rozmowy motywującej, terapii poznawczo-behawioralnej (zmieniającej utrwalone myśli i zachowania) oraz terapii rodzinnej, zależnie od rodzaju trudności.
Co pomaga utrzymać zmianę?
Samo odstawienie substancji nie kończy leczenia. Potrzebujesz planu na trudne sytuacje: spotkanie ze znajomymi, napięcie po kłótni, chęć ucieczki od obowiązków. Z terapeutą przygotowujesz możliwe reakcje, ćwiczysz odmawianie i ustalasz, do kogo zwrócić się po wsparcie.
„Zmiana wymaga konkretnych zasad, ale również rozmowy o trudnościach. Rodzina może wspierać młodą osobę bez kontrolowania każdej decyzji. Wspólnie ustalone kroki pomagają wracać do pracy nad sobą również po potknięciach” – Agnieszka Puszko, Kierownik Ośrodka Revenu.
Dlaczego pomoc młodzieży z uzależnieniami wymaga ciągłości?
Pomoc młodzieży z uzależnieniami nie sprowadza się do jednego spotkania. Regularne rozmowy pozwalają sprawdzać postępy, zmieniać plan i reagować na ryzyko nawrotu. Dotyczy to również trudności związanych z graniem; tutaj odpowiednim kierunkiem może być leczenie uzależnień behawioralnych u młodzieży. Możesz też zapisywać sytuacje wywołujące przymus i omawiać je podczas spotkań. Taka obserwacja pomaga dostrzec postępy, nawet jeśli zmiana przebiega nierównomiernie.
Revenu pracuje z osobami w wieku 16–26 lat. Jeśli szukasz wsparcia dla siebie lub bliskiej osoby, porozmawiaj z zespołem o pierwszej konsultacji. Zadzwoń pod numer +48 884 709 645 lub napisz na revenu@revenu.pl. Pierwszym krokiem może być zwykła, szczera rozmowa.
