Komputer, telefon i internet dają dostęp do wiedzy, kontaktów i rozrywki. Problem pojawia się wtedy, gdy ekran zaczyna zajmować większość dnia, wypierając sen, relacje i obowiązki. Jeśli zastanawiasz się, czy dziecko uzależnione od komputera to temat, który może dotyczyć także Ciebie lub kogoś bliskiego, ten artykuł pomoże Ci spojrzeć na sprawę spokojnie oraz rzeczowo.
Czym jest uzależnienie od komputera u młodych osób?
Uzależnienie od komputera zalicza się do uzależnień behawioralnych, czyli związanych z określonym zachowaniem. W przypadku młodzieży i młodych dorosłych najczęściej dotyczy gier, mediów społecznościowych oraz ciągłego bycia online. Charakterystyczne staje się wówczas utrwalone korzystanie z komputera mimo negatywnych konsekwencji dla zdrowia, nauki i relacji.
Dziecko uzależnione od komputera – zmiany w zachowaniu
Jednym z pierwszych sygnałów bywają zmiany w kontaktach społecznych. Młoda osoba coraz rzadziej spotyka się z rówieśnikami na żywo, unika rozmów i zamyka się w swoim pokoju. Relacje internetowe zaczynają zastępować realne.
Silne emocje pojawiają się zwłaszcza w momencie, gdy dostęp do komputera zostaje ograniczony. Złość, frustracja i rozdrażnienie nie są wtedy reakcją jednorazową, lecz powtarzalnym schematem.
„W gabinecie często widzimy młode osoby, u których komputer stał się głównym regulatorem emocji. Bez niego pojawia się napięcie, lęk i poczucie pustki” – Joanna Szmurło, Dyrektor Ośrodka Dla Dzieci i Młodzieży uzależnionej od Telefonu i Komputera Revenu.
Objawy fizyczne, których nie warto lekceważyć
Uzależnienie od komputera wpływa nie tylko na psychikę. Długotrwałe siedzenie przed ekranem odbija się na ciele, szczególnie u osób w wieku rozwojowym.
Jakie są objawy fizyczne, których nie możesz lekceważyć?
- zaburzenia snu – trudności z zasypianiem oraz skrócony czas odpoczynku nocnego;
- bóle głowy i oczu – wynikające z długiego wpatrywania się w monitor;
- spadek energii – chroniczne zmęczenie utrudniające codzienne funkcjonowanie;
- zaniedbywanie higieny – brak regularnych posiłków i podstawowej dbałości o siebie.
Ostatni punkt bywa szczególnie alarmujący, ponieważ pokazuje przesunięcie priorytetów w stronę świata wirtualnego.
Należy także wspomnieć, iż objawy somatyczne często są bagatelizowane. Tymczasem ciało bardzo szybko sygnalizuje przeciążenie, zanim młody człowiek sam nazwie problem.
Granica między pasją a problemem
Nie każda intensywna aktywność przy komputerze świadczy o uzależnieniu. Różnica tkwi w kontroli i elastyczności. Pasja pozwala przerwać działanie i wrócić do innych aktywności bez silnego dyskomfortu. W uzależnieniu komputer zaczyna dominować nad planem dnia.
Brak kontroli czasu
Młoda osoba traci poczucie upływu godzin. Planowany czas przy komputerze niemal zawsze się wydłuża.
Zanikanie innych zainteresowań
Sport, spotkania, wcześniejsze hobby schodzą na dalszy plan lub znikają całkowicie.
Opór wobec rozmowy
Pojawia się unikanie rozmów o czasie ekranowym, kłamstwa lub bagatelizowanie problemu.
Zapamiętaj!
Ważne jest rozróżnienie zaangażowania od przymusu. Gdy komputer przestaje być wyborem, a staje się koniecznością, zapala się sygnał ostrzegawczy.
Dziecko uzależnione od komputera w wieku 16–26 lat
Choć słowo „dziecko” bywa kojarzone z młodszymi, problem coraz częściej dotyczy osób w wieku od 16 do 26 lat. To okres intensywnych zmian, budowania tożsamości i planów na przyszłość. Nadmierne korzystanie z komputera może skutecznie blokować ten proces.
Młodzi dorośli częściej doświadczają presji społecznej, porównań i lęku przed porażką. Świat wirtualny bywa wtedy bezpieczną ucieczką, dającą szybkie poczucie kontroli i sukcesu.
Kiedy potrzebna jest pomoc specjalisty?
Moment zgłoszenia się po pomoc bywa trudny, ale im wcześniej nastąpi, tym większe szanse na skuteczne wsparcie. Niepokojące stają się sytuacje, w których próby samodzielnego ograniczenia czasu przy komputerze kończą się niepowodzeniem, m.in.:
- utrzymujące się konflikty rodzinne – napięcie narastające wokół tematu komputera;
- pogorszenie zdrowia psychicznego – objawy depresyjne i lękowe;
- izolacja społeczna – ograniczenie kontaktów niemal wyłącznie do internetu;
- utrata celów – brak planów i motywacji do działania;
- poczucie bezradności – trudność w wyobrażeniu sobie dnia bez ekranu.
„Praca z uzależnieniem behawioralnym wymaga czasu i cierpliwości. Najważniejsze jest odbudowanie realnych zasobów młodej osoby” – Marian Kociuba, Specjalista Terapii Uzależnień.
Rola dorosłych i środowiska
Wsparcie nie polega na kontroli i zakazach, lecz na budowaniu relacji oraz jasnych zasad. Rozmowa prowadzona bez oceniania daje większą szansę na otwartość. Młodzi ludzie potrzebują dorosłych, którzy potrafią słuchać. Bez tego nawet najlepsze metody nie przyniosą efektu. Ważna pozostaje także współpraca wychowawców, nauczycieli i terapeutów, umożliwiająca spójne oddziaływanie.
Skontaktuj się z nami!
Jeżeli potrzebujesz profesjonalnego wsparcia lub chcesz dowiedzieć się więcej o możliwościach pomocy, skontaktuj się z Ośrodkiem Revenu telefonicznie: +48 884 709 645 lub mailowo: revenu@revenu.pl
